Gevaarsindentificatienummer - stofidentificatienummers - www.oostdam.infoIedereen die met enige regelmaat over de weg rijdt, zal ze wel eens hebben gezien. Van die oranje borden met een paar nummers erop die op een vracht- of tankauto zitten. Dit betekend dat de wagen een bepaald soort gevaarlijke stof vervoerd. Als er een mooi logo van een groot tankstation op zit zal het iedereen wel duidelijk zijn dat er gas, benzine of diesel in zit, maar als je goed oplet, zul je zien dat er nog veel meer vrachtauto's en busjes rondrijden met deze borden. De borden zijn namelijk verplicht aan de buitenkant van een auto op het moment dat er gevaarlijke stoffen vervoerd worden.

Maar wat betekenen die nummers nou allemaal? Brandweer en hulpverleners kennen ze natuurlijk allemaal wel uit hun hoofd, maar dat moet ook wel, want die kunnen dan bluswerkzaamheden en/of eerste hulpverlening direct daarop afstemmen. Met name voor de brandweer zijn deze borden erg belangrijk omdat verschillende soorten gevaarlijke stoffen vaak ook verschillend behandeld moeten worden.
Het is echt niet zo dat tegenwoordig alles maar met water geblust kan worden!

Deze borden zijn internationaal verplicht en overal hetzelfde. Het bord bestaat uit 2 delen, gescheiden door een zwarte omtrek en moet zowel aan de voorzijde, achterzijde, als elke 5 meter aan de zijkant van een auto bevestigd zijn. Busjes korter dan 5 meter zijn alleen verplicht om deze borden aan de voor en achterkant te voeren. Het bovenste gedeelte is het gevaarsidentificatienummer en het onderste gedeelte is het stofidentificatienummer. Kortom, de bovenste geeft aan hoe gevaarlijk en de onderste geeft aan wat het is. 

Maar wat betekenen die nummers nu? Hieronder ga ik proberen dat voor iedereen helder uit te leggen. Een volgende keer kun je het nummer onthouden als je benieuwd bent wat er nou in die vrachtwagen zat, en het eventueel hier op deze pagina nog eens nakijken.

We beginnen met het bovenste deel van het bord, dat uit 2 cijfers bestaat. In het voorbeeld hiernaast staat dus het getal 33, maar in gevaarlijke stoffen bord hebben de nummers een aparte betekenis en hebben we het dus over 2 keer het getal 3. In een enkel geval kunnen er in het bovenste gedeelte zelfs 3 cijfers staan, maar dat zul je zelden tegen komen. De tabel met betekenissen staat hieronder.  

Gevaarsidentificatienummers:
Voor het 1e nummer geldt: Voor het 2e en eventueel 3e nummer geldt:
2 - gas 0 - geen betekenis
3 - brandbare stof 1 - explosiegevaar
4 - brandbare vaste stof 2 - er kan gas vrijkomen
5 - oxiderend werkende stof  3 - gevaar voor ontbranding
     of organische peroxide 5 - gevaar voor oxiderende werking
6 - giftige stof 6 - gevaar voor vergiftiging
7 - radio actieve stof 7 - gevaar voor radioactiviteit
8 - bijtende stof 8 - gevaar voor corrosie
9 - spontaan heftig reagerende stof 9 - gevaar voor heftige reactie als gevolg van 
       spontane ontleding of polymerisatie


Het eerste nummer geeft het onmiddelijke gevaar aan, het tweede en eventueel derde nummer de bijkomende gevaren.
Indien de twee cijfers hetzelfde zijn, betekent dat een enorme versterking/vermenigvuldiging  van het gevaar. In het voorbeeld bord bovenaanstaat bijvoorbeeld 33, en dat betekent een zeer brandbare stof, 66 geeft een zeer giftige stof aan, 88 een zeer bijtende stof, 22 een gekoeld gas. De combinatie 42 duidt op een vaste stof waarbij gas kan vrijkomen. Het getal 263 betekent dat een giftig, brandbaar gas wordt vervoerd. Als het gevaarsidentificatienummer wordt voorafgegaan door de letter X, dan is het absoluut verboden de stof met water in aanraking te brengen, meestal vanwege een chemische reactie die dit tot gevolg kan hebben. Voor brandweer en hulpdiensten zijn deze getallen zelfs zo belangrijk dat uit het hoofd geleerd moeten worden en onderdeel zijn van certificeringen.

Tot zover de bovenste helft van het bord, nu gaan we verder met de onderste helft, namelijk het stofidentificatienummer. Het nummer bestaat uit vier cijfers en is gebaseerd op de algmene stofnummers van de lijst gevaarlijke stoffen van de Verenigde Naties. (United Nations in de Engelse taal) Dit nummer wordt daarom ook wel het UN-nummer genoemd. De meest voorkomende UN nummers die over de weg vervoerd worden staan hieronder in een tabelletje.

Stofidentificatienummers:
 1001 - acetyleen, opgelost
 1002 - lucht, samengeperst
 1005 - ammoniak, watervrij
 1008 - boortrifluoride
 1011 - butaan
 1010 - butadieen
 1013 - koolstofdioxide (koolzuur)
 1017 - chloor
 1038 - ethyleen, sterk gekoeld, vloeibaar
 1044 - brandblusapparaten die een samengeperst of vloeibaar gas bevatten
 1045 - fluor, samengeperst
 1046 - helium, samengeperst
 1049 - waterstof, samengeperst
 1050 - waterstofchloride, watervrij
 1052 - fluorwaterstof, watervrij
 1066 - stikstof, samengeperst
 1072 - zuurstof, samengeperst
 1073 - zuurstof, sterk gekoeld, vloeibaar
 1075 - petroleumgassen, vloeibaar gemaakt
 1076 - fosgeen
 1077 - propeen (propyleen)
 1090 - aceton
 1114 - benzeen
 1120 - butanolen
 1131 - koolstofdisulfide
 1133 - lijmen met brandbare vloeistof
 1145 - cyclohexaan
 1170 - ethanol in oplossing
 1202 - stookolie, dieselolie
 1203 - benzine
 1230 - methanol
 1263 - verf, vernis, en aanverwante producten zoals verdunner
 1266 - parfumerieproducten met brandbare oplosmiddelen
 1294 - tolueen
 1299 - terpentijn
 1300 - kunstterpentijn (white spirit)
 1307 - xylenen
 1574 - aniline
 1789 - zoutzuur (chloorwaterstofzuur)
 1790 - fluorwaterstofzuur
 1791 - hypochloriet
 1805 - fosforzuur
 1824 - natriumhydroxide in oplossing (natronloog)
 1830 - zwavelzuur
 1863 - brandstof voor straalvliegtuigen
 1950 - spuitbussen (aerosolen)
 1962 - ethyleen (etheen)
 1966 - waterstof, sterk gekoeld, vloeibaar
 1967 - insecticide, gas, giftig, niet elders genoemd
 1968 - insecticide, niet elders genoemd
 1969 - isobutaan
 1971 - methaan of aardgas, samengeperst
 1972 - methaan of aardgas, sterk gekoeld, vloeibaar
 1977 - stikstof, sterk gekoeld, vloeibaar
 1978 - propaan
 2014 - waterstofperoxide, 20 - 60 % oplossing in water
 2015 - waterstofperoxide, meer dan 60 % oplossing in water (gestabiliseerd)
 2030 - hydrazine, oplossing in water
 2031 - salpeterzuur (met uitzondering van roodrokend salpeterzuur)
 2032 - roodrokend salpeterzuur
 2073 - ammoniak oplossing in water
 2187 - koolstofdioxide, sterk gekoeld, vloeibaar
 2188 - arseenwaterstof (arsine)
 2199 - fosforwaterstof (fosfine)
 2209 - formaldehyde oplossing
 2212 - asbest (crocidoliet, amosiet, mysoriet)
 2304 - naftaleen, gesmolten
 2312 - fenol, gesmolten
 2447 - fosfor, gesmolten
 2448 - zwavel, gesmolten
 2570 - cadmiumverbindingen
 2588 - pesticide, vast, giftig, niet elders genoemd
 2590 - asbest, wit (chrysotiel, actinoliet, anthofylliet, tremoliet)
 2794 - batterijen gevuld met vloeibare zure elektrolyt
 2795 - batterijen gevuld met vloeibare alkalische elektrolyt
 2800 - gesloten batterijen gevuld met vloeibare elektrolyt
 2809 - kwik
 2821 - fenol, oplossing
 2871 - antimoonpoeder
 3066 - verf en verwante producten (verdunner, oplosmiddel...)


Mocht je er nou ergens één zien die niet in deze lijst voorkomt,... dan kun je het UN nummer altijd nog verder opzoeken op de site van de Verenigde Naties, maar dat zal echt zoekwerk worden dan. Bovenstaande tabel bevat de meest voorkomende stofindentificaties van gevarenklasse 2 en 3. Alle direct ontplofbare stoffen, vallen onder gevarenklasse 1 en hebben een UN-nummer van kleiner dan 1000. Eigenlijk bestaan die nummers ook weer uit aparte nummercombinaties die iets over de stof zeggen, maar de algemene regel zal zijn: Zie je een oranje bord, die als onderste waarde een getal van minder dan 1000 heeft, snel inhalen en wegwezen!

Ik hoop dat dit artikel leerzaam is geweest en ik wens iedereen veel, veilige kilometers toe!


-----------------------------------------------------------------------------------------------------

Ben OostdamBen Oostdam has been working with Windows systems since 1993. Worked for several companies as a system administrator, and is currently working for a large company in the Netherlands.

Disclaimer: The information contained in this website/article is for general information purposes only. The information is provided as is, by Ben Oostdam and while we endeavour to keep the information up to date and correct, we make no representations or warranties of any kind, express or implied, about the completeness, accuracy, reliability, suitability or availability with respect to the website or the information, products, services, or related graphics contained on the website for any purpose. Any reliance you place on such information is therefore strictly at your own risk. In no event will we be liable for any loss or damage including without limitation, indirect or consequential loss or damage, or any loss or damage whatsoever arising from loss of data or profits arising out of, or in connection with, the use of this website. Through this website you are sometimes able to link to other websites which are not under my control. I have no control over the nature, content and availability of those sites. The inclusion of any links does not necessarily imply a recommendation or endorse the views expressed within them. Every effort is made to keep the website up and running smoothly. However, I take no responsibility for, and will not be liable for, the website being temporarily unavailable due to technical issues beyond our control. All entries in these articles, are my individual opinion, or from co-writers and they don't necessary reflect the opinion of my employer.



 

Tuesday the 15th, October 2019. All rights reserved.. // Oostdam WebDesign